Ciepło palenisk , epokę Wiktoriańską , daniny , polskie powstania łączyła czarna jak węgiel skamieniałość ,flory kopalnej -gagat.
Odnalezione artefakty wykorzystanie gagatu datują na neolit ,odnaleziono figurki i ozdoby z tego skamieniałego drewna . Co uświadamia że gagat już u naszych przodków ( i zapewne przodkiń ?) dużą estymą . W wiekach następujących też jej nie stracił . Starożytny Egipt ściągał daniny z zależnych krain między innymi w gagacie . Nazwa tego węgla pochodzi od nazwy rzeki Gagas w starożytnej Lacji .
Kamień ten był również ceniony w Imperium Rzymskim, dokąd był importowany nie tylko z terenów dzisiejszej Turcji ale również z Wysp Brytyjskich .
W epoce Wiktoriańskiej nastąpił renesans gagatu, który stał się cenionym materiałem na biżuterię , w tym tez żałobną która znalazła uznanie w Polsce, w okresie rozbiorów.
Czym w zasadzie jest gagat...jest odmianą lignitu , węglem brunatnym .Powstał z zatopionych pni drzew , które zostały zasypane osadami , w środowisku beztlenowym, Gagat powstawał zarówno w środowiskach morskich jak i słodkowodnych. Przy czym przyjmuje się że gagat z morskich brzegów jest twardszym i lepszym materiałem . I tu można poruszyć sprawę "szlachetności", Nie każdy gagat ma wartość jubilerską , wiele odmian ma wtrącenia różnych minerałów co dyskwalifikuje go jako materiał jubilerski.
Stolicą obróbki i wydobycia gagatu ,można nazwać niewielkie miasteczko Whitby w Anglii , gdzie powstał cały przemysł wydobycia i przeróbki gagatu , mimo że najlepsze lata już ma za sobą , do dziś istnieją zakłady zajmujące się tworzeniem arcydzieł sztuki jubilerskiej z gagatu pozyskanego lokalnie.
Dżet (jet) synonim słowa gagat spotykany jest w wielu miejscach świata również i Polski , choć nie każdy ma walory jubilerskie .Sposobem rozpoznawania jakości dżetu , jest wykonanie rysy która czym jaśniejsza(brązowa) tym lepszej jakości mamy kamień. W ten banalny sposób możemy odróżnić węgle kamienne od gagatu ...choć jest to troszkę inwazyjne.
Gdzie w Polsce można napotkać gagat....a nie napiszę.
Najsławniejszym stanowiskiem są tereny rezerwatu "Gagaty Sołtykowskie" , niedaleko Końskich ,w osadach jurajskich Wyżyny Śląsko-Krakowsko-Wieluńskiej,Pomorzu, W Zapadlisku Przedkarpackim , Nizinie Wrocławskiej, Monoklinie Przedsudeckiej oraz kilku innych miejscach.
Wiek gagatu jest różny jak i drewno które dało temu początek , choć przyjęte ogólnie jest że tworzyły gagat drewna iglaste , są okazy temu przeczące .
Gagaty powstałe z drewna liściastego znaleziono na Podkarpaciu i Dolnym Śląsku.
Ciekawych tego tematu odsyłam do książki oraz Galerii k . Sandry.
Największy i będący chlubą firmy ,jest gagatowy pień ponad sześć (!) metrów długości , charakteryzujący się odbitymi muszlami amonitów i innych stworzeń na których spoczął.
Zdjęcia zamieszczone poniżej ukazują to cudo , zostały zaczerpnięte ze strony firmy Yorkshire Coast z Whitby.

